اگر قصد سفارش طراحی فروشگاه اینترنتی دارید، بهتر است قبل از صحبت درباره رنگ سایت، صفحه اصلی یا ظاهر محصولات، چند سؤال مهم‌تر را پاسخ دهید: دقیقاً چه چیزی می‌فروشید؟ مشتری چطور باید هزینه را پرداخت کند؟ سفارش چگونه به دست او می‌رسد؟ و بعد از ثبت سفارش، داخل کسب‌وکار شما چه اتفاقی می‌افتد؟
پاسخ این سؤال‌ها هسته اصلی بریف طراحی فروشگاه اینترنتی را تشکیل می‌دهد.
یک بریف خوب قرار نیست سندی پیچیده و فنی باشد. کافی است مدل فروش، ساختار محصولات، روش‌های پرداخت و ارسال و روند پردازش سفارش‌ها را به اندازه‌ای روشن کند که طراح بداند فروشگاه قرار است در عمل چگونه کار کند.
اگر هنوز درباره ماهیت و اجزای یک فروشگاه آنلاین مطمئن نیستید، پیش از تکمیل بریف می‌توانید مقاله «طراحی سایت فروشگاهی چیست؟ اهمیت، اصول و مزایای طراحی فروشگاه اینترنتی» را مطالعه کنید. لینک دقیق این مقاله در مرحله انتشار باید از وردپرس سایت دریافت شود.
بریف طراحی فروشگاه اینترنتی چیست؟
بریف طراحی فروشگاه اینترنتی سندی است که نیازهای واقعی کسب‌وکار را پیش از شروع طراحی مشخص می‌کند؛ از نوع و تنوع محصولات گرفته تا پرداخت، ارسال و روند مدیریت سفارش.
هدف بریف این نیست که صاحب کسب‌وکار درباره جزئیات فنی وردپرس یا ووکامرس تصمیم بگیرد. اتفاقاً بسیاری از تصمیم‌های فنی باید بعداً و براساس همین اطلاعات توسط طراح گرفته شوند.
برای مثال، لازم نیست بدانید در ووکامرس یک محصول باید به‌صورت Simple یا Variable تعریف شود. اما باید بتوانید توضیح دهید:
«این کفش در ۴ رنگ و ۶ سایز فروخته می‌شود و موجودی هر ترکیب رنگ و سایز متفاوت است.»
همین اطلاعات برای تشخیص ساختار مناسب محصول بسیار مهم است. ووکامرس نیز میان محصول ساده و محصول متغیر تفاوت قائل می‌شود و برای هر Variation میتوان اطلاعاتی مانند قیمت، موجودی و SKU مستقل داشت.
بنابراین، بریف بیشتر از آنکه یک فرم «طراحی سایت» باشد، شرح مختصری از نحوه کار فروشگاه شما است.
چرا بهتر است بریف را قبل از سفارش فروشگاه آماده کنیم؟
فرض کنید در جلسه اولیه فقط می‌گویید:
«یک فروشگاه اینترنتی برای فروش لباس میخواهم.»
هنوز مشخص نیست:
- چند نوع محصول دارید؟
- محصول‌ها رنگ و سایز دارند؟
- موجودی هر سایز جداگانه کنترل می‌شود؟
- مشتری از سراسر کشور میتواند سفارش دهد؟
- هزینه ارسال همیشه ثابت است یا تغییر می‌کند؟
- پرداخت فقط آنلاین است یا روش دیگری هم دارید؟
- بعد از ثبت سفارش چه کسی آن را بررسی می‌کند؟
- چه زمانی سفارش آماده و ارسال می‌شود؟
- آیا مشتری کد رهگیری دریافت می‌کند؟
هرکدام از این پاسخ‌ها ممکن است روی ساختار صفحات، صفحه محصول، سبد خرید، تسویه‌حساب و حتی دامنه پروژه اثر بگذارند.
به همین دلیل بهتر است پیش از دریافت قیمت نهایی و شروع طراحی، محدوده فروشگاه تا حد امکان روشن باشد.
اگر می‌خواهید تصویر بزرگ‌تری از روند اجرای پروژه داشته باشید، مقاله بررسی ۹ مرحله اصلی در ساخت وب‌سایت مسیر کلی ساخت سایت را مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهد.
۱. اول مشخص کنید دقیقاً چه چیزی قرار است بفروشید
اولین بخش بریف، فهرست محصولات نیست؛ بلکه مدل محصول است.
دو فروشگاه ممکن است هرکدام ۵۰ محصول داشته باشند اما پیچیدگی آنها کاملاً متفاوت باشد.
فروشگاه اول ۵۰ کتاب دارد که هر کتاب فقط یک قیمت و یک موجودی دارد. فروشگاه دوم ۵۰ مدل پوشاک دارد که هرکدام در چند رنگ و سایز فروخته می‌شوند.
تعداد اسمی محصولات تقریباً یکسان است، اما ساختار فروشگاه دوم پیچیده‌تر خواهد بود.
چه اطلاعاتی درباره محصولات آماده کنیم؟
حداقل این موارد را مشخص کنید:
| موضوع | اطلاعات موردنیاز |
| تعداد تقریبی محصولات | مثلاً ۳۰، ۱۰۰ یا ۱۰۰۰ محصول |
| دسته‌بندی‌ها | محصول‌ها در چه گروه‌هایی قرار می‌گیرند؟ |
| نوع محصول | فیزیکی، دیجیتال، خدمات یا ترکیبی |
| تنوع | رنگ، سایز، جنس، حجم، مدل و… |
| قیمت | ثابت یا وابسته به انتخاب مشتری |
| موجودی | کلی یا مستقل برای هر تنوع |
| شناسه کالا | آیا SKU یا کد داخلی دارید؟ |
| تصاویر | چند تصویر برای هر محصول موجود است؟ |
| اطلاعات محصول | عنوان، توضیح، مشخصات و ویژگی‌ها آماده هستند؟ |
در ووکامرس، محصولات می‌توانند ساختارهای مختلفی مانند Simple، Variable، Grouped و External داشته باشند؛ همچنین محصولات ساده و متغیر می‌توانند مجازی یا قابل دانلود باشند.
ولی هنگام نوشتن بریف لازم نیست این اصطلاحات را بلد باشید. رفتار محصول را توضیح دهید؛ انتخاب ساختار فنی وظیفه مرحله طراحی و پیاده‌سازی است.
یک مثال خوب برای توضیح محصول
به‌جای:
«محصولات ما لیوان هستند.»
بنویسید:
«حدود ۳۵ مدل ماگ داریم. ۲۰ مدل فقط یک نسخه دارند و ۱۵ مدل در سه رنگ عرضه می‌شوند. قیمت رنگها یکسان است اما موجودی هر رنگ باید جداگانه مدیریت شود. برای هر محصول حدود چهار عکس و توضیح محصول آماده داریم.»
همین چند جمله اطلاعات بسیار بیشتری برای تخمین پروژه فراهم می‌کند.
۲. دسته‌بندی و تنوع محصولات را قبل از طراحی روشن کنید
اگر تعداد محصولات زیاد است، فقط ارائه یک فایل شامل نام کالاها کافی نیست.
باید مشخص شود مشتری چطور قرار است میان آنها انتخاب کند.
برای مثال فروشگاه پوشاک ممکن است ساختاری مانند این داشته باشد:
- مردانه
- تی‌شرت
- پیراهن
- شلوار
- زنانه
- مانتو
- شومیز
- شلوار
و در هر محصول نیز ویژگی‌هایی مثل سایز، رنگ و جنس وجود داشته باشد.
این ساختار روی صفحه فروشگاه، فیلترها، جستجو، منو و صفحه محصول اثر می‌گذارد.
سه سؤال ساده از خودتان بپرسید
اول: مشتری معمولاً با دانستن چه چیزی به سراغ محصول می‌آید؟
مثلاً نوع محصول، برند، کاربرد، جنس یا گروه مخاطب.
دوم: قبل از اضافه کردن محصول به سبد خرید چه انتخاب‌هایی باید انجام دهد؟
مثلاً رنگ، اندازه یا وزن.
سوم: کدام ویژگی‌ها فقط اطلاعات محصول هستند و کدام ویژگی‌ها انتخاب مشتری را تغییر می‌دهند؟
برای مثال «جنس: چرم طبیعی» ممکن است فقط یک مشخصه باشد؛ اما «رنگ: مشکی یا قهوه‌ای» میتواند انتخابی باشد که مشتری باید پیش از خرید انجام دهد.
این تفکیک ساده کمک می‌کند صفحه محصول بعداً براساس رفتار واقعی خرید طراحی شود، نه براساس یک قالب عمومی.
۳. اطلاعات محصول چقدر آماده است؟
یکی از مواردی که گاهی دیر مطرح می‌شود، وضعیت محتوای محصولات است.
ممکن است طراحی سایت تمام شود اما هنوز برای نیمی از کالاها عکس، قیمت یا توضیح کامل وجود نداشته باشد.
پس در بریف مشخص کنید چه چیزهایی همین حالا آماده‌اند و چه چیزهایی هنوز باید تولید شوند.
برای هر محصول معمولاً باید درباره این موارد تصمیم گرفته شود:
- نام محصول
- قیمت
- قیمت تخفیف‌خورده، اگر وجود دارد
- توضیح کوتاه
- توضیحات کامل
- تصاویر
- ویژگی‌ها و مشخصات
- وضعیت موجودی
- کد یا SKU
- وزن و ابعاد، اگر در محاسبات ارسال تأثیر دارند
- دسته‌بندی و برچسب‌های موردنیاز
در مستندات ووکامرس نیز اطلاعاتی مانند قیمت، SKU، موجودی، تصاویر و ویژگی‌ها جزو داده‌های اصلی محصول محسوب می‌شوند.
اگر این اطلاعات هنوز آماده نیستند، مشکلی وجود ندارد؛ مهم این است که از ابتدای پروژه معلوم باشد ورود یا تولید آنها جزو وظایف چه کسی است.
۴. روش پرداخت را قبل از شروع مشخص کنید
یکی از بخش‌های مهم بریف طراحی فروشگاه اینترنتی، پاسخ به این سؤال ساده است:
مشتری چطور قرار است پول سفارش را پرداخت کند؟
ممکن است فروشگاه فقط پرداخت آنلاین داشته باشد یا علاوه بر آن، روش‌هایی مثل انتقال بانکی یا پرداخت هنگام تحویل را برای شرایط خاص در نظر بگیرد.
در ووکامرس، روش پرداخت از طریق Payment Gateway مدیریت می‌شود و روش‌های آنلاین و آفلاین می‌توانند فرایندهای متفاوتی داشته باشند. برای مثال، پرداخت بانکی دستی نیازمند بررسی پرداخت توسط فروشنده است، درحالی‌که درگاه‌های آنلاین می‌توانند تأیید پرداخت را به فروشگاه برگردانند.
در بریف لازم نیست نحوه نصب یا تنظیم درگاه را توضیح دهید؛ فقط مدل موردنیاز را مشخص کنید.
برای بخش پرداخت این موارد را آماده کنید
- پرداخت آنلاین می‌خواهید؟
- حساب و قرارداد درگاه از قبل آماده است؟
- بیش از یک روش پرداخت نیاز دارید؟
- امکان پرداخت دستی یا واریز بانکی لازم است؟
- پرداخت در محل دارید؟
- پرداخت کامل است یا بخشی از مبلغ بهعنوان پیش‌پرداخت دریافت می‌شود؟
- آیا محصولی دارید که پرداخت آن روند متفاوتی داشته باشد؟
- واحد پول فروشگاه چیست؟
اگر هنوز ارائه‌دهنده درگاه مشخص نشده، همین موضوع را در بریف بنویسید. لازم نیست قبل از جلسه اولیه تمام تصمیم‌ها قطعی باشند.
۵. محدوده و منطق ارسال را شفاف کنید
برای محصول فیزیکی، «ارسال داریم» پاسخ کاملی نیست.
طراح باید بداند محصول به کجا، با چه روشی و براساس چه منطقی ارسال می‌شود.
ووکامرس ارسال را براساس Shipping Zone یا محدوده جغرافیایی سازمان‌دهی می‌کند. هر مشتری براساس آدرس خود با یک محدوده منطبق می‌شود و روش‌های تعریف‌شده برای همان محدوده را مشاهده می‌کند.
یعنی اگر ارسال شما برای مناطق مختلف رفتار متفاوتی دارد، بهتر است این تفاوت از ابتدا معلوم باشد.
مواردی که باید مشخص شوند
محدوده ارسال:
فقط یک شهر؟ سراسر کشور؟ کشورهای دیگر؟
روش‌های ارسال:
پیک، پست، شرکت حمل‌ونقل، تحویل حضوری یا چند روش مختلف؟
هزینه:
ثابت است یا براساس مقصد، وزن، مبلغ سفارش یا شرایط دیگری تغییر می‌کند؟
ارسال رایگان:
آیا برای سفارش بالاتر از مبلغ مشخص فعال می‌شود؟
محصولات خاص:
آیا بعضی محصولات سنگین، حجیم، شکستنی یا نیازمند ارسال متفاوت هستند؟
زمان آماده‌سازی:
محصول آماده ارسال است یا پس از سفارش تولید می‌شود؟
کد رهگیری:
بعد از ارسال چگونه به مشتری اعلام می‌شود؟
نمونه توضیح مناسب در بریف
«ارسال داخل تهران با پیک انجام می‌شود. سفارش سایر شهرها با پست ارسال خواهد شد. بعضی محصولات بزرگ امکان ارسال پستی ندارند و باید روش ارسال جداگانه برای آنها در نظر گرفته شود.»
این توضیح بسیار کاربردی‌تر از عبارت ساده «ارسال به سراسر کشور» است.
۶. بعد از ثبت سفارش چه اتفاقی می‌افتد؟
اینجا یکی از مهم‌ترین بخش‌های بریف است که معمولاً فراموش می‌شود.
فروشگاه اینترنتی با فشردن دکمه «پرداخت» تمام نمی‌شود. تازه بعد از آن، عملیات داخلی کسب‌وکار شروع می‌شود.
در ووکامرس سفارش‌ها در پنل مدیریت ثبت می‌شوند و فروشگاه میتواند وضعیت و اطلاعات هر سفارش را مشاهده و مدیریت کند. سفارش معمولاً در جریان Checkout ایجاد می‌شود، هرچند امکان ثبت دستی سفارش نیز وجود دارد.
اما نرم‌افزار نمی‌تواند به‌جای شما تصمیم بگیرد که داخل کسب‌وکارتان چه اتفاقی باید بیفتد.
این روند را قبل از طراحی روی کاغذ بنویسید.
یک نمونه ساده از عملیات سفارش
- مشتری سفارش را ثبت و پرداخت می‌کند.
- مسئول فروش سفارش جدید را بررسی می‌کند.
- موجودی نهایی کنترل می‌شود.
- سفارش وارد مرحله آماده‌سازی می‌شود.
- محصول بسته‌بندی می‌شود.
- سفارش به شرکت حمل تحویل داده می‌شود.
- کد رهگیری برای مشتری ارسال می‌شود.
- پس از تحویل، سفارش بسته می‌شود.
حالا استثناها را هم مشخص کنید.
مثلاً:
- اگر پرداخت ناموفق بود چه می‌شود؟
- اگر موجودی اشتباه بود چه کسی با مشتری تماس می‌گیرد؟
- امکان لغو سفارش تا چه مرحله‌ای وجود دارد؟
- مرجوعی چگونه ثبت و پیگیری می‌شود؟
- در صورت آسیب‌دیدگی محصول چه فرایندی دارید؟
این‌ها لزوماً همگی نیازمند قابلیت اختصاصی در سایت نیستند. بعضی فقط قواعد عملیاتی کسب‌وکار هستند. اما دانستن آنها کمک می‌کند فروشگاه برخلاف روند واقعی مجموعه طراحی نشود.
۷. چه کسی فروشگاه را مدیریت می‌کند؟
قبل از سفارش طراحی سایت، مشخص کنید بعد از تحویل چه کسی مسئول کارهای روزمره خواهد بود.
برای مثال:
- چه کسی محصول اضافه می‌کند؟
- چه کسی قیمت‌ها را تغییر می‌دهد؟
- چه کسی موجودی را اصلاح می‌کند؟
- چه کسی سفارش‌ها را بررسی می‌کند؟
- چه کسی پاسخ مشتری را می‌دهد؟
- چه کسی سفارش ارسال‌شده را به‌روزرسانی می‌کند؟
اگر یک نفر همه این کارها را انجام می‌دهد، پنل و روند مدیریت باید تا جای ممکن ساده باشد.
اما اگر انبار، فروش و پشتیبانی توسط افراد متفاوت مدیریت می‌شوند، ممکن است دسترسی‌ها و روندهای کاری متفاوتی نیاز باشد.
در نتیجه تعداد اعضای تیم و تقسیم وظایف نیز بخشی از بریف فروشگاه است.
۸. سیاست لغو، مرجوعی و پشتیبانی را نادیده نگیرید
این بخش پیش از طراحی باید حداقل در سطح کسب‌وکار مشخص باشد.
لازم است بدانید:
- مشتری برای پرسیدن سؤال از چه طریقی تماس می‌گیرد؟
- درخواست لغو سفارش کجا ثبت می‌شود؟
- مرجوعی چه شرایطی دارد؟
- هزینه بازگشت کالا در شرایط مختلف چگونه مدیریت می‌شود؟
- کالاهای استثنا کدام‌اند؟
- چه اطلاعاتی باید در صفحه قوانین فروشگاه درج شود؟
جزئیات حقوقی این سیاست‌ها به محل فعالیت کسب‌وکار، نوع محصول و قوانین قابل‌اعمال بستگی دارد و باید جداگانه بررسی شود؛ بنابراین بهتر است متن حقوقی یا مدت‌های قانونی را بدون بررسی مقررات مرتبط حدس نزنید.
برای بریف طراحی، در مرحله اول کافی است روند موردنظر کسب‌وکار مشخص باشد.
چک‌لیست بریف طراحی فروشگاه اینترنتی
اگر می‌خواهید اطلاعات را سریع برای طراح ارسال کنید، از این ساختار استفاده کنید:
| بخش | سؤال |
| کسب‌وکار | چه چیزی می‌فروشیم و مشتری اصلی چه کسی است؟ |
| تعداد محصول | در شروع چند محصول داریم؟ |
| دسته‌بندی | محصولات در چه گروه‌هایی قرار می‌گیرند؟ |
| تنوع | رنگ، سایز، مدل یا انتخاب دیگری وجود دارد؟ |
| موجودی | موجودی چگونه مدیریت می‌شود؟ |
| محتوا | عکس، قیمت و توضیح محصولات آماده است؟ |
| پرداخت | مشتری چگونه پرداخت می‌کند؟ |
| ارسال | به چه مناطقی ارسال داریم؟ |
| هزینه ارسال | ثابت، رایگان یا متغیر است؟ |
| آماده‌سازی | سفارش چند روز برای آماده‌شدن زمان می‌خواهد؟ |
| عملیات سفارش | بعد از خرید چه مراحلی طی می‌شود؟ |
| پشتیبانی | مشتری از چه طریقی پیگیری می‌کند؟ |
| مرجوعی | روند لغو یا بازگشت کالا چیست؟ |
| مدیریت | چه کسی محصولات و سفارش‌ها را مدیریت می‌کند؟ |
| امکانات خاص | فروشگاه چه چیزی خارج از روند معمول نیاز دارد؟ |
لازم نیست همه پاسخ‌ها قطعی باشند. کنار موارد نامشخص می‌توانید بنویسید «نیاز به بررسی» تا در جلسه شروع پروژه درباره آن تصمیم گرفته شود.
نمونه بریف تکمیل‌شده برای یک فروشگاه اینترنتی فرضی
برای اینکه تفاوت میان یک توضیح کلی و یک بریف کاربردی مشخص شود، فروشگاهی فرضی با نام «آرکا استودیو» را در نظر می‌گیریم.
توجه: تمام نام‌ها، تعداد محصولات، قیمت‌ها و فرایندهای این نمونه فرضی هستند و فقط برای نمایش ساختار یک بریف خوب نوشته شده‌اند.
معرفی کسب‌وکار
نام: آرکا استودیو
حوزه: اکسسوری و لوازم رومیزی
هدف سایت: فروش مستقیم محصولات برند و کاهش وابستگی به سفارش‌گیری در شبکه‌های اجتماعی
مخاطب: افراد ۲۰ تا ۴۰ سال علاقه‌مند به محصولات مینیمال برای میز کار و خانه
فروشگاه علاوه بر فروش، باید تصویر حرفه‌ای‌تری از برند ایجاد کند و امکان مشاهده محصولات، انتخاب مدل، پرداخت و پیگیری سفارش را در یک مسیر مشخص در اختیار مشتری قرار دهد.
ساختار محصولات
در زمان افتتاح سایت حدود ۴۵ محصول داریم.
محصولات در چهار گروه اصلی قرار می‌گیرند:
- نظم‌دهنده رومیزی
- استند و پایه
- اکسسوری دکوراتیو
- ست هدیه
۳۳ محصول فقط یک مدل دارند.
۱۲ محصول در چند رنگ ارائه می‌شوند و مشتری باید پیش از افزودن به سبد، رنگ موردنظر را انتخاب کند.
موجودی هر رنگ جداگانه کنترل می‌شود.
برای محصولات کد داخلی داریم و بهتر است همان کدها بهعنوان شناسه کالا در فروشگاه استفاده شوند.
محتوای محصولات
برای تمام محصولات این اطلاعات موجود است:
- نام
- قیمت
- کد محصول
- ابعاد
- جنس
- رنگ
- موجودی
برای حدود ۳۰ محصول عکاسی انجام شده و هر محصول بین ۳ تا ۵ تصویر دارد.
۱۵ محصول جدید هنوز عکاسی نشده‌اند و تصاویر آنها قبل از ورود نهایی محصولات تحویل داده خواهد شد.
توضیحات اولیه محصولات موجود است اما متن‌ها نیازمند یکدست‌سازی قبل از انتشار هستند.
قیمت و موجودی
قیمت محصولات ثابت است و فقط در کمپین‌های فروش تغییر می‌کند.
محصولاتی که چند رنگ دارند قیمت یکسانی دارند، اما موجودی هر رنگ متفاوت است.
محصول ناموجود باید همچنان در سایت دیده شود اما امکان افزودن آن به سبد خرید وجود نداشته باشد.
در فاز اول اتصال به نرم‌افزار انبارداری نیاز نیست و موجودی از داخل فروشگاه مدیریت می‌شود.
پرداخت
در شروع فعالیت، یک روش پرداخت آنلاین کافی است.
حساب و مدارک موردنیاز برای دریافت درگاه توسط کسب‌وکار پیگیری می‌شود.
روش پرداخت دستی در زمان افتتاح فعال نمی‌شود.
در آینده ممکن است برای سفارش‌های سازمانی امکان پرداخت متفاوتی ایجاد شود، اما این قابلیت جزو فاز اول پروژه نیست.
ارسال
ارسال به سراسر ایران انجام می‌شود.
داخل تهران: امکان ارسال با پیک وجود دارد.
سایر شهرها: سفارش از طریق سرویس ارسال سراسری تحویل داده می‌شود.
هزینه ارسال در فاز اول با توجه به روش ارسال مشخص خواهد شد و قبل از نهایی‌شدن سفارش باید برای مشتری قابل مشاهده باشد.
برای خریدهای بیشتر از مبلغ تعیین‌شده، ارسال رایگان در نظر گرفته می‌شود. مبلغ دقیق پیش از راه‌اندازی نهایی تعیین خواهد شد.
دو محصول بزرگ‌تر شرایط ارسال متفاوت دارند و باید پیش از پیاده‌سازی درباره روش ارسال آنها تصمیم گرفته شود.
زمان آماده‌سازی
محصولات موجود معمولاً در یک روز کاری آماده ارسال می‌شوند.
برای بعضی ست‌های هدیه که پس از سفارش بسته‌بندی می‌شوند، آماده‌سازی ممکن است تا دو روز کاری زمان ببرد.
این تفاوت باید در توضیحات محصول یا بخش ارسال برای مشتری قابل فهم باشد.
روند سفارش
فرایند موردنظر کسب‌وکار:
- مشتری محصول را انتخاب می‌کند.
- محصول وارد سبد خرید می‌شود.
- مشتری اطلاعات ارسال را وارد می‌کند.
- هزینه نهایی و روش ارسال مشخص می‌شود.
- پرداخت انجام می‌شود.
- سفارش در پنل فروشگاه ثبت می‌شود.
- مسئول فروش سفارش را بررسی می‌کند.
- سفارش برای بسته‌بندی ارسال می‌شود.
- پس از تحویل به شرکت حمل، وضعیت سفارش به‌روزرسانی می‌شود.
- اطلاعات رهگیری در اختیار مشتری قرار می‌گیرد.
لغو و مرجوعی
مشتری پیش از ورود سفارش به مرحله ارسال میتواند برای لغو سفارش با پشتیبانی تماس بگیرد.
شرایط دقیق مرجوعی و بازپرداخت پیش از انتشار سایت براساس سیاست نهایی کسب‌وکار و الزامات قانونی تدوین خواهد شد.
صفحه جداگانهای برای شرایط ارسال، لغو و مرجوعی نیاز است.
مدیریت فروشگاه
یک نفر مسئول اصلی فروشگاه است و این کارها را انجام می‌دهد:
- افزودن محصول
- تغییر قیمت
- مدیریت موجودی
- بررسی سفارش‌ها
- تغییر وضعیت سفارش
پشتیبانی مشتری توسط شخص دیگری انجام می‌شود؛ بنابراین باید دسترسی موردنیاز او هنگام تحویل سایت مشخص شود.
امکانات موردنیاز در فاز اول
- صفحه فروشگاه
- دسته‌بندی محصولات
- صفحه محصول
- انتخاب رنگ برای محصولات متغیر
- مدیریت موجودی
- جستجو
- سبد خرید
- تسویه‌حساب
- پرداخت آنلاین
- روش‌های مختلف ارسال
- حساب کاربری و مشاهده سفارش‌ها
- نمایش وضعیت سفارش
- صفحات قوانین، ارسال و مرجوعی
موارد خارج از فاز اول
این امکانات فعلاً جزو پروژه نیستند:
- باشگاه مشتریان
- اپلیکیشن موبایل
- فروش عمده
- اتصال به حسابداری
- اتصال خودکار به انبار
- مارکت‌پلیس چندفروشنده
- سیستم اشتراک
- کیف پول
- فروش اقساطی
اضافه‌کردن این فهرست به بریف مهم است، چون دقیقاً مشخص می‌کند منظور از «طراحی فروشگاه» در این پروژه چیست و چه امکاناتی برای آینده باقی می‌مانند.
اشتباه رایج: فهرست امکانات را جای بریف نگذارید
گاهی بریف پروژه چیزی شبیه این است:
«فروشگاه، درگاه، فیلتر، پنل مشتری، سبد خرید، پیامک و کد تخفیف میخواهم.»
این فهرست بد نیست، اما هنوز مشخص نمی‌کند کسب‌وکار چگونه کار می‌کند.
بریف بهتر به‌جای شروع از امکانات، از تجربه واقعی سفارش شروع می‌کند:
محصول چیست → مشتری چگونه انتخاب می‌کند → چگونه پرداخت می‌کند → چگونه تحویل می‌گیرد → سفارش داخل مجموعه چگونه پردازش می‌شود.
بعد از روشن شدن این مسیر، بسیاری از امکانات موردنیاز به‌صورت طبیعی مشخص می‌شوند.
کدام موارد را میتوان به طراح سپرد؟
قرار نیست قبل از سفارش سایت جواب تمام سؤال‌های فنی را بدانید.
مثلاً لازم نیست خودتان مشخص کنید:
- چه افزونه‌ای برای یک قابلیت مناسب است؛
- محصول با چه تنظیماتی ساخته شود؛
- روش ارسال از نظر فنی چگونه پیاده‌سازی شود؛
- فرم تسویه‌حساب چگونه ساخته شود؛
- چه ساختاری برای صفحات بهتر است.
چیزی که باید آماده کنید قواعد کسب‌وکار است.
به‌جای گفتن:
«برای Shipping Zone چه تنظیماتی انجام دهیم؟»
بگویید:
«به تهران با پیک و به سایر شهرها با پست ارسال داریم.»
به‌جای:
«Variable Product لازم داریم؟»
بگویید:
«هر کفش چند سایز دارد و موجودی هر سایز جداست.»
این اطلاعات برای شروع یک پروژه فروشگاهی بسیار ارزشمندترند.
قبل از ارسال بریف، یک سفارش فرضی را از ابتدا تا انتها اجرا کنید
یک روش ساده برای پیدا کردن نقاط مبهم وجود دارد.
فرض کنید همین امروز اولین مشتری وارد فروشگاه شده است.
یک محصول واقعی انتخاب کنید و از خودتان بپرسید:
او چطور محصول را پیدا می‌کند؟ چه چیزی باید انتخاب کند؟ قیمت چطور مشخص می‌شود؟ محصول موجود است؟ چطور پرداخت می‌کند؟ هزینه ارسال چگونه تعیین می‌شود؟ بعد از پرداخت چه کسی سفارش را می‌بیند؟ محصول از کجا برداشته می‌شود؟ چه کسی بسته‌بندی می‌کند؟ چگونه ارسال می‌شود؟ مشتری چطور متوجه ارسال می‌شود؟ اگر بخواهد سفارش را لغو کند چه می‌شود؟
اگر بتوانید این مسیر را بدون ابهام توضیح دهید، بخش مهمی از بریف طراحی فروشگاه اینترنتی شما آماده شده است.
جمع‌بندی؛ قبل از طراحی، مدل فروش را روشن کنید
برای سفارش فروشگاه اینترنتی لازم نیست یک سند فنی طولانی بنویسید.
اما چهار موضوع باید تا حد امکان روشن باشند:
چه محصولی با چه تنوعی می‌فروشید، مشتری چگونه پرداخت می‌کند، سفارش چگونه ارسال می‌شود و بعد از خرید چه روندی داخل کسب‌وکار طی می‌شود.
همین اطلاعات کمک میکنند محدوده پروژه دقیق‌تر مشخص شود، امکانات غیرضروری حذف شوند و فروشگاه براساس عملیات واقعی کسب‌وکار طراحی شود.
اگر قصد راه‌اندازی فروشگاه دارید، نوع محصولات، تعداد تقریبی آنها و روندی که از ثبت سفارش تا تحویل طی می‌کنید را برای سبک‌تر بفرستید تا بتوانیم نیازهای پروژه و ساختار مناسب فروشگاه را بررسی کنیم.
پرسش‌های متداول
برای سفارش طراحی فروشگاه اینترنتی باید همه محصولات آماده باشند؟
خیر. لازم نیست تمام محصولات پیش از شروع طراحی وارد شده باشند، اما بهتر است تعداد تقریبی، دسته‌بندی‌ها، نوع تنوع محصولات و چند نمونه واقعی مشخص باشند. همچنین باید معلوم باشد تصاویر، توضیحات و اطلاعات باقی محصولات چه زمانی آماده می‌شوند.
اگر روش ارسال را هنوز انتخاب نکرده باشیم، میتوان پروژه را شروع کرد؟
بله؛ اما بهتر است محدوده ارسال و سناریوهای اصلی از ابتدا معلوم باشند. برای مثال مشخص کنید فقط داخل یک شهر فعالیت دارید یا به سراسر کشور ارسال می‌کنید. جزئیات نهایی روش و هزینه ارسال میتواند در طول پروژه تکمیل شود.
آیا باید قبل از سفارش سایت درگاه پرداخت گرفته باشیم؟
لزومی ندارد تمام مراحل دریافت درگاه پیش از شروع طراحی تمام شده باشد، اما باید بدانید چه مدل پرداختی نیاز دارید و مسئول تهیه حساب و مدارک درگاه چه کسی است. فعال‌سازی نهایی پرداخت نیز باید قبل از انتشار فروشگاه آزمایش شود.
بریف فروشگاه اینترنتی باید درباره ظاهر سایت هم توضیح داشته باشد؟
میتواند داشته باشد، اما ظاهر اولویت اول این بریف نیست. در مرحله نخست بهتر است محصول، پرداخت، ارسال و عملیات سفارش روشن شوند. هویت بصری، رنگها، سبک تصاویر و نمونههای موردعلاقه را میتوان بهعنوان بخش جداگانهای به بریف طراحی اضافه کرد.
برای گرفتن قیمت طراحی فروشگاه چه اطلاعاتی از همه مهمترند؟
تعداد و نوع محصولات، میزان تنوع آنها، روش پرداخت و ارسال، امکانات خاص و فرایندهایی که خارج از فروشگاه استاندارد نیاز دارید بیشترین کمک را به تعیین دامنه پروژه میکنند. عبارت «یک فروشگاه اینترنتی میخواهم» برای برآورد دقیق کافی نیست.
منابع و مراجع
برای نگارش این مقاله، علاوه بر ساختار و تجربه عملی فروشگاه‌های اینترنتی، از مستندات رسمی ووکامرس و مطالب مرتبط «سبک‌تر» استفاده شده است.
- مدیریت و تنظیم محصولات در WooCommerce
توضیح ساختار محصولات، قیمت، موجودی، SKU و ویژگی‌های محصول
https://woocommerce.com/document/managing-products/product-editor-settings/ - افزودن و مدیریت انواع محصول در WooCommerce
شامل محصولات Simple، Variable، Grouped، External، Virtual و Downloadable
https://woocommerce.com/document/managing-products/add-product/ - مستندات درگاه‌ها و روش‌های پرداخت WooCommerce
برای آشنایی با تفاوت روش‌های پرداخت آنلاین و آفلاین
https://woocommerce.com/document/premium-payment-gateway-extensions/ - راهنمای Shipping Zones در WooCommerce
درباره تعریف محدوده‌های جغرافیایی و روش‌های ارسال برای هر منطقه
https://woocommerce.com/document/setting-up-shipping-zones/ - راهنمای مدیریت سفارش‌ها در WooCommerce
درباره ثبت، مشاهده و مدیریت وضعیت سفارش‌ها در فروشگاه
https://woocommerce.com/document/managing-orders/
توی این مقاله
برای طراحی سایت، بهتر دیده‌شدن یا تولید محتوا، از اینجا شروع کن.
