قبل از سفارش طراحی سایت، باید مشخص کنید سایت برای چه کسی ساخته میشود، چه کاری باید برای کسب‌وکارتان انجام دهد و هنگام تحویل، چه چیزهایی را بررسی خواهید کرد. فهرست صفحات و امکانات، وضعیت محتوا، دسترسی‌های موجود، بودجه و مسئول تأیید هم باید روشن باشند؛ لازم نیست از همان ابتدا همهٔ متن‌ها و تصاویر نهایی شده باشند.
این چک لیست سفارش طراحی سایت کمک می‌کند نیازتان را به یک درخواست قابل‌برآورد تبدیل کنید. در انتهای مقاله هم یک بریف تکمیل‌شده برای کسب‌وکاری خدماتی می‌بینید که می‌توانید پاسخ‌های خودتان را جایگزین آن کنید.
چک لیست سفارش طراحی سایت در یک نگاه
بریف طراحی سایت، سند کوتاهی است که هدف، نیازها، محدودیت‌ها و خروجی موردانتظار پروژه را توضیح می‌دهد. برای جلسهٔ اول، پاسخ این پرسش‌ها را آماده کنید:
| موضوع | چیزی که باید مشخص کنید |
| هدف | مهم‌ترین کاری که سایت باید برای کسبوکار انجام دهد |
| مخاطب | مشتری اصلی، نیاز او و دغدغه‌اش پیش از سفارش |
| اقدام اصلی | تماس، ثبت درخواست، رزرو یا خرید |
| محدودهٔ پروژه | صفحات، زبان‌ها و امکانات ضروری نسخهٔ اول |
| محتوا | فایل‌های آماده، موارد ناقص، مسئول و موعد تحویل |
| هویت بصری | لوگو، رنگ‌ها و چند مرجع همراه با دلیل انتخاب |
| دارایی‌ها و دسترسی‌ها | وضعیت دامنه، هاست، سایت قبلی و حساب‌های مرتبط |
| بودجه و زمان | سقف هزینه، هزینه‌های جانبی و موعد موردنیاز |
| تصمیم‌گیری | فرد تأییدکننده و روش جمع‌بندی بازخوردها |
| پذیرش و تحویل | آزمون‌های لازم، آموزش، دسترسی‌ها و پشتیبانی |
برای شناخت مسیر اجرای پروژه، مقالهٔ بررسی ۹ مرحله اصلی در ساخت وب‌سایت را هم بخوانید. اینجا تمرکزمان روی اطلاعاتی است که پیش از شروع همکاری باید آماده شوند.
۱. هدف سایت و مشتری اصلی را روشن کنید
«یک سایت حرفه‌ای می‌خواهم» نقطهٔ شروع خوبی است، اما برای تصمیم‌گیری دربارهٔ طراحی کافی نیست. این جمله را کامل کنید:
این سایت باید به [گروه مخاطب] کمک کند [نیاز مشخص] را برطرف کند و در نهایت [اقدام اصلی] را انجام دهد.
مثلاً برای یک شرکت خدمات نظافت، هدف میتواند این باشد: «مدیران دفترهای کوچک بتوانند خدمات نظافت دورهای را بررسی کنند و برای دریافت پیشنهاد قیمت درخواست بفرستند.»
برای معرفی مخاطب، سه نکته از اطلاعات کلی مثل سن و جنسیت کاربردی‌تر است:
- دقیقاً چه خدمتی می‌خواهد و در چه محدوده‌ای؟
- پیش از سفارش دربارهٔ چه چیزی تردید دارد؛ قیمت، کیفیت، زمان یا اعتماد؟
- برای تصمیم‌گرفتن به چه اطلاعاتی نیاز دارد؟
هدف تجاری را از شرط تحویل جدا کنید
افزایش درخواست‌های مرتبط، هدف تجاری است. سالم‌بودن فرم و رسیدن اطلاعات به مسئول پیگیری، شرط تحویل است.
طراح میتواند مسیر ثبت درخواست را بسازد و آزمایش کند؛ تعداد مشتریان به جذب بازدیدکننده، پیشنهاد شما و کیفیت پیگیری هم وابسته است. بنابراین برای پذیرش پروژه، «فرم درست کار کند» معیار روشن‌تری از «فروش بیشتر شود» است.
از ابتدا مشخص کنید درخواست‌ها را چه کسی دریافت می‌کند و چطور پیگیری خواهند شد. فرمی که مسئول پاسخ‌گویی ندارد، فقط اطلاعات جمع می‌کند.
۲. صفحات و امکانات نسخهٔ اول را مشخص کنید
فهرست نیازها را در سه گروه بنویسید: ضروری برای شروع، قابل‌انتقال به مرحلهٔ بعد و خارج از محدودهٔ فعلی.
برای یک کسبوکار خدماتی، معرفی خدمات، نمونه‌کار و فرم درخواست ممکن است ضروری باشند؛ اما پنل مشتری، پرداخت آنلاین یا رزرو خودکار فقط وقتی لازم‌اند که فرایند واقعی کسبوکار به آن‌ها نیاز داشته باشد.
نام امکانات را دقیق بنویسید. «رزرو آنلاین» میتواند فرم درخواست زمان باشد یا سامانه‌ای با ظرفیت لحظه‌ای، پرداخت و لغو نوبت؛ این دو، پروژه‌های متفاوتی هستند.
برای هر قابلیت مهم مشخص کنید:
- کاربر چه اطلاعاتی وارد می‌کند؟
- پس از ثبت چه اتفاقی می‌افتد؟
- چه کسی نتیجه را دریافت و مدیریت می‌کند؟
- آیا اتصال به سرویس دیگری لازم است؟
در فهرست صفحات هم تعداد صفحه‌های خدمات، نمونه‌کارها و محتوایی که باید وارد شود را بنویسید. «طراحی بخش نمونه‌کار» با «ورود اطلاعات ۳۰ پروژه» یک تعهد واحد نیست.
برای انتخاب صفحه‌های موردنیاز، از راهنمای ساختار صفحات سایت؛ صفحه‌هایی که پایه یک وب‌سایت حرفه‌ای را می‌سازند کمک بگیرید.
۳. محتوا را همراه با مسئول و موعد تحویل آماده کنید
محتوا فقط متن معرفی شرکت نیست. برای شروع، این موارد را جمع کنید:
- نام برند، معرفی کوتاه و اطلاعات تماس تأییدشده؛
- توضیح خدمات، محدودهٔ ارائه و مراحل همکاری؛
- پرسش‌های واقعی مشتریان و پاسخ‌های دقیق؛
- تصاویر قابل‌استفاده از تیم، محیط کار یا پروژه‌ها؛
- نمونه‌کارها و نظر مشتریانی که اجازهٔ انتشارشان را دارید؛
- لوگو و فایل‌های هویت بصری موجود.
لازم نیست همه‌چیز آماده باشد، اما برای هر کمبود باید تکلیف مشخصی وجود داشته باشد. به‌جای «متن‌ها بعداً ارسال میشود» بنویسید: «اطلاعات سه خدمت تا پایان هفتهٔ اول از طرف مدیر آماده میشود؛ نگارش نهایی با تیم محتواست و جداگانه برآورد میشود.»
در توضیح هر خدمت، به این پرسش‌ها پاسخ دهید: برای چه کسی مناسب است؟ چه کاری انجام می‌دهید؟ چه مواردی شامل خدمت نمی‌شود؟ مشتری چطور باید اقدام کند؟
این اطلاعات، پایهٔ محتوای مفید سایت است. گوگل هم در راهنمای رسمی شروع سئو بر محتوای مفید، خوانا و سازمان‌یافته و عنوان‌های روشن تأکید می‌کند.
۴. سلیقهٔ بصری را با مثال توضیح دهید
دو یا سه سایت مرجع انتخاب کنید و کنار هرکدام بنویسید چه چیزی را می‌پسندید: خوانایی متن، سادگی منو، نمایش نمونه‌کار یا کوتاه‌بودن مسیر تماس.
«مثل این سایت باشد» مبهم است. این توضیح مفیدتر است:
صفحه‌ها خلوت باشند، متن روی موبایل راحت خوانده شود و دکمهٔ درخواست در صفحهٔ هر خدمت پیدا باشد. انیمیشن‌های طولانی نمی‌خواهیم.
اگر لوگو یا رنگ نهایی ندارید، همین را اعلام کنید و مشخص کنید طراحی هویت بصری جزو سفارش هست یا جداگانه انجام میشود.
۵. وضعیت دامنه، هاست و دسترسی‌ها را ثبت کنید
برای برآورد اولیه، معمولاً دانستن وضعیت حساب‌ها کافی است؛ رمزها را داخل بریف ننویسید.
اگر دامنه یا سایت دارید، فهرستی از این موارد تهیه کنید: شرکت ثبت‌کنندهٔ دامنه، سرویس میزبانی، مدیر فعلی سایت، ایمیل سازمانی و سرویس‌های متصل. مالک حساب، مسئول تمدید و راه بازیابی هرکدام هم باید مشخص باشد.
هنگام شروع اجرا، تا جای ممکن حساب جداگانه با دسترسی متناسب بسازید و روش امنی برای تحویل اطلاعات ورود انتخاب کنید. پس از پایان همکاری نیز دسترسی‌های غیرضروری را بازبینی کنید.
اگر هنوز هاست نخریده‌اید، انتخاب آن را با نیاز فنی پروژه هماهنگ کنید.
اگر سایت قبلی دارید، انتقال را جزو نیازها بنویسید
از ابتدا اعلام کنید چه مطالب، نشانی‌ها، فرم‌ها و فایل‌هایی باید حفظ یا منتقل شوند. تعداد تقریبی محتواها و وضعیت ایمیل‌های دامنه را هم بنویسید. مسئولیت انتقال و بررسی نشانی‌های قدیمی باید در محدودهٔ کار مشخص باشد.
۶. بودجه، زمان و مسئول تأیید را تعیین کنید
برای دریافت پیشنهاد قابل‌مقایسه، یک بریف یکسان برای طراحان بفرستید و بخواهید این هزینه‌ها روشن شوند:
- طراحی و پیاده‌سازی؛
- تولید محتوا، عکاسی و ورود اطلاعات؛
- دامنه، هاست و تمدید ابزارها؛
- اتصال سرویس‌ها و هزینهٔ مصرف آن‌ها؛
- نگهداری و خدمات پس از تحویل.
اگر زمان انتشار به رویداد مشخصی وابسته است، دلیل آن را بگویید. در برنامهٔ پروژه، زمان تحویل محتوا و زمان پاسخ‌گویی شما به بازخوردها هم باید دیده شود.
یک نفر را مسئول تأیید نهایی کنید. تعداد دورهای اصلاح، موعد ارسال نظرها و روش برآورد درخواست‌های تازه نیز بهتر است پیش از شروع روشن باشند.
۷. معیار پذیرش و بستهٔ تحویل را از قبل بنویسید
معیار پذیرش طراحی سایت، شرط مشخص و قابل‌آزمایشی است که نشان می‌دهد خروجی با توافق پروژه مطابقت دارد. عبارت‌هایی مثل «سریع»، «کاربرپسند» و «سئوشده» را به موارد قابل‌بررسی تبدیل کنید.
| بخش | نمونهٔ معیار قابل‌آزمایش |
| صفحات | همهٔ صفحات توافق‌شده با محتوای تأییدشده منتشر شده‌اند و متن آزمایشی ندارند. |
| موبایل و تبلت | در اندازه‌ها و مرورگرهای توافق‌شده، متن و دکمه‌ها روی هم نمی‌افتند و اسکرول افقی ناخواسته وجود ندارد. |
| فرم درخواست | ورودی ناقص پیام روشن دارد؛ ارسال موفق ثبت میشود و اطلاعات به مقصد توافق‌شده می‌رسد. |
| مدیریت محتوا | مسئول سایت پس از آموزش میتواند متن خدمت و تصویر نمونه‌کار را تغییر دهد. |
| بررسی پایهٔ سئو | عنوان صفحات و تنظیمات ایندکس بررسی شده‌اند و محدودیت آزمایشی روی صفحات عمومی باقی نمانده است. |
| عملکرد | صفحات و روش سنجش مشخص‌اند؛ نتیجه با شرایط و هدف توافق‌شده مقایسه میشود. |
| نسخهٔ پشتیبان | نسخهٔ نهایی تهیه شده و مسئول نگهداری و روش بازیابی مشخص است. |
برای استفاده‌پذیری، بررسی حرکت با صفحه‌کلید، برچسب فرم‌ها و خوانایی رنگ‌ها را هم در نظر بگیرید. چک‌های مقدماتی دسترس‌پذیری W3C نقطهٔ شروع مناسبی هستند؛ خود این راهنما تصریح می‌کند که بررسی مقدماتی، ارزیابی جامع دسترس‌پذیری نیست.
بستهٔ تحویل باید شامل دسترسی‌های توافق‌شده، آموزش مدیریت، فهرست سرویس‌ها و موعد تمدید، وضعیت نسخهٔ پشتیبان و شرایط پشتیبانی باشد. مدت پشتیبانی به‌تنهایی کافی نیست؛ مشخص کنید رفع اشکال، تغییر محتوا و توسعهٔ قابلیت جدید چه شرایطی دارند.
نمونه فرم بریف تکمیل‌شده برای یک کسبوکار خدماتی
مثال زیر کاملاً فرضی است و سفارش یا سابقهٔ واقعی سبک‌تر نیست. اعداد و تعهدهای آن فقط برای نشان‌دادن شیوهٔ تکمیل بریف آمده‌اند.
| فیلد بریف | پاسخ نمونه |
| نام و فعالیت | «پاک‌آرا»؛ خدمات نظافت دورهای دفترهای کاری در اصفهان |
| وضعیت فعلی | دریافت سفارش از تماس و معرفی مشتریان؛ بدون سایت فعال |
| مخاطب اصلی | مدیران دفترهای کوچک که به نیروی منظم و زمان‌بندی مشخص نیاز دارند |
| دغدغهٔ مشتری | اعتماد به نیرو، محدودهٔ خدمات، زمان حضور و روش تعیین هزینه |
| هدف سایت | معرفی شفاف خدمات و دریافت درخواست قابل‌پیگیری |
| اقدام اصلی | ثبت فرم درخواست برآورد؛ اقدام دوم تماس تلفنی |
| صفحات نسخهٔ اول | خانه، دربارهٔ ما، تماس، سه صفحهٔ خدمت، آرشیو نمونه‌کار و الگوی صفحهٔ هر نمونه‌کار |
| ورود اطلاعات اولیه | محتوای شش صفحهٔ اصلی و سه نمونه‌کار؛ افزایش تعداد، نیازمند برآورد جداگانه |
| خدمات اصلی | نظافت دورهای دفتر، نظافت موردی و نظافت پس از بازسازی |
| فرم درخواست | نام، شماره تماس، نوع خدمت، محله و توضیح اختیاری؛ نام و شماره و نوع خدمت الزامی |
| جریان درخواست | ذخیره در مدیریت سایت، ارسال اعلان ایمیلی و نمایش پیام موفقیت؛ هماهنگی زمان پس از تماس انجام میشود |
| مسئول پیگیری | مسئول دفتر؛ بررسی درخواست‌ها در روزهای کاری |
| امکانات خارج از نسخهٔ اول | پرداخت، رزرو قطعی زمان، پنل مشتری و سایت چندزبانه |
| محتوای موجود | لوگو، معرفی اولیه و تصاویر سه پروژه با اجازهٔ انتشار |
| محتوای ناقص | شرح سه خدمت و پرسش‌های متداول؛ تهیه توسط مدیر تا پایان هفتهٔ اول |
| مسئول متن و تصویر | اطلاعات و تصاویر با کارفرما؛ ویرایش متن و ورود محتوای توافق‌شده با مجری |
| جهت بصری | زمینهٔ روشن، متن تیره، یک رنگ تاکیدی؛ اولویت با خوانایی موبایل و دسترسی به فرم |
| دامنه و حساب‌ها | دامنه ثبت شده؛ حساب آن در اختیار مدیر است. هاست پس از تأیید نیاز فنی انتخاب میشود |
| بودجهٔ فرضی | سقف ۴۰ میلیون تومان برای طراحی و اجرای محدودهٔ فوق؛ دامنه، هاست و تولید محتوای تازه جداگانه |
| زمان موردنیاز | انتشار تا شش هفته پس از تأیید بریف و تحویل ورودی‌های شروع، مشروط به تأیید برنامه توسط مجری |
| مسئول تأیید | مدیر مجموعه؛ بازخورد تجمیع‌شده حداکثر دو روز کاری پس از دریافت هر مرحله |
| اصلاحات | دو دور بازخورد دربارهٔ طرح اولیه؛ قابلیت تازه با برآورد زمان و هزینهٔ جداگانه |
| آزمون تحویل | بررسی تمام صفحات؛ آزمایش فرم ناقص و صحیح؛ تأیید ذخیره و دریافت درخواست؛ بررسی موبایل و تبلت |
| آموزش و تحویل | دسترسی مدیریت، آموزش تغییر متن و تصویر، نسخهٔ پشتیبان و فهرست موعدهای تمدید |
| پشتیبانی مورددرخواست | سه ماه رفع اشکال امکانات تحویل‌شده؛ توسعه و ورود محتوای جدید جداگانه قیمت‌گذاری شود |
| ارزیابی پس از انتشار | ثبت تعداد درخواست‌های مرتبط و نتیجهٔ پیگیری؛ بدون تعیین تعداد مشتری به‌عنوان شرط تحویل |
این جدول یک بریف اولیه است؛ پیشنهاد اجرایی و توافق نهایی باید مواردی مثل روش سنجش عملکرد، زمان پاسخ پشتیبانی و جزئیات فنی را تکمیل کنند.
پرسش‌های متداول پیش از سفارش طراحی سایت
اگر هنوز دربارهٔ امکانات مطمئن نیستیم، میتوانیم قیمت بگیریم؟
بله؛ برای شروع، مشکل کسبوکار و کارهایی را که مشتری باید انجام دهد توضیح دهید. برآورد اولیه میتواند بازهای باشد؛ قیمت نهایی پس از روشنشدن صفحات، قابلیتها و مسئولیت محتوا دقیقتر میشود.
برای دریافت پیشنهاد قیمت، باید رمز سایت را بدهیم؟
معمولاً برای برآورد اولیه لازم نیست. در بازطراحی ممکن است بررسی فنی به دسترسی نیاز داشته باشد؛ هدف بررسی و سطح دسترسی را مشخص کنید و حساب جداگانه بسازید.
آیا فایل طراحی در فیگما هم باید تحویل بگیریم؟
اگر طراحی مستقل در فیگما بخشی از سفارش است و فایل قابلویرایش را میخواهید، آن را در اقلام تحویل بنویسید. وجود فایل فیگما را برای هر روش اجرای سایت، پیشفرض نگیرید.
اگر وسط پروژه نیاز تازه‌ای پیدا کردیم، چه کار کنیم؟
درخواست را مکتوب کنید و اثر آن بر هزینه و زمان را بپرسید. سپس تصمیم بگیرید به محدودهٔ فعلی اضافه شود، جای یک مورد دیگر را بگیرد یا به مرحلهٔ بعد منتقل شود.
قدم بعدی: بریف را آماده کنید و برای بررسی بفرستید
برای شروع، پاسخ‌های جدول نمونه را با اطلاعات کسب‌وکارتان جایگزین کنید. کنار موارد نامشخص بنویسید چه تصمیمی باقی مانده و چه کسی باید آن را نهایی کند؛ همین کار جلسهٔ اول را کاربردی‌تر می‌کند.
نیاز پروژه‌ات را برای بررسی طراحی سایت به سبک‌تر بفرست. معرفی کوتاه کسبوکار، هدف سایت و امکانات ضروری، برای شروع گفت‌وگو کافی است.
توی این مقاله
برای طراحی سایت، بهتر دیده‌شدن یا تولید محتوا، از اینجا شروع کن.
